Terminologia Termin „witamina D” obejmuje związki steroidowe wykazujące aktywność biologiczną (przeciwkrzywiczą) cholekalcyferolu, związaną z udziałem tej witaminy w gospodarce wapniowej i fosforanowej organizmu człowieka i zwierząt [1]. Spośród związków występujących w przyrodzie tylko dwa mają istotne znaczenie praktyczne. Są to ergokalcyferol (witamina D2) oraz cholekalcyferol (witamina D3). Inne witaminy D, oznaczane symbolami D4, D5, D6 i D7, z uwagi na niewielką aktywność zapobiegającą krzywicy nie mają praktycznego znaczenia. Z kolei związek oznaczany pierwotnie jako witamina D1 okazał się mieszaniną ergokalcyferolu z lumisterolem i dlatego indeksy cyfrowe zaczynają się od dwójki. Witamina D uzyskuje aktywność biologiczną po przekształceniu w odpowiednie pochodne hydroksylowe i dopiero one stymulują wchłanianie np. jonów wapnia oraz mineralizację kości i zębów [1, 2]. Ilość witaminy D można wyrazić w jednostkach międzynarodowych IU (International Unit), przy czym 1 µg = 40 IU ( Metabolizm i mechanizmy działania Pod wpływem promieniowania UVB ergokalcyferol i cholekalcyferol powstają z prowitamin odpowiednio z ergosterolu i 7-dehydrocholesterolu. Witamina D2 oraz D3 stanowią prohormony i prekursory do syntezy związków wykazujących aktywność biologiczną po biokonwersji polegającej na reakcjach podwójnej hydroksylacji [1, 2, 21]. Witamina D2 dostarczana jest do organizmu człowieka głównie z pokarmami pochodzenia roślinnego, do których należą grzyby dziko rosnące i naturalnie poddawane promieniowaniu światła słonecznego lub produkowane na skalę przemysłową i napromieniowane za pomocą UV. Z kolei D3 dostarczają produkty pochodzenia zwierzęcego lub powstaje ona w trakcie syntezy skórnej pod wpływem UVB [5, 6, 17, 19]. W wątrobie ulegają 25-hydroksylacji, w wyniku której powstają 25-hydroksycholekalcyferol, tzw. kalcydiol (25-OH-D3) lub 25-hydroksyergokalcyferol (25-OH-D2). Metabolity te następnie są przekształcane w 1,25-dihydroksyergokalcyferol oraz 1,25-dihydroksycholekalcyferol (kalcytriol) [5, 13]. Z uwagi na fakt, iż grzyby nie stanowią istotnego źródła witaminy D dla człowieka, dostępne piśmiennictwo skupia się głównie na opisie witaminy D3 i jej przemian w organizmie. Hydroksylacja w wątrobie pod wpływem 25-hydroksylazy prowadzi do wytworzenia metabolitu, który dociera następnie do nerek stanowiących podstawową lokalizację procesu związanego z gospodarką mineralną. Ponadto kalcydiol dociera do innych miejsc w organizmie, które nie uczestniczą w przemianach mineralnych ustroju, np. do komórek układu immunologicznego, reprodukcyjnego, prostaty, przytarczyc, mięśni gładkich i prążkowanych, skóry, nowotworowych, nadnerczy, trzustki. W tych narządach kalcydiol ulega kolejnej hydroksylacji z udziałem 1-hydroksylazy, stymulowanej przez parathmormon (PTH). Jeśli enzym ten występuje w innych tkankach niż nerki, to nazywany jest hydroksylazą obwodową [4, 6, 8]. Możliwe jest także przekształcanie 25(OH)D3 w 24,25(OH)2D3, który wykazuje znacznie mniejszą aktywność biologiczną niż kalcytriol [1, 11]. Wzrost syntezy kalcytriolu powodują hipokalcemia, hipofosfatemia, PTH, estrogeny, androgeny, insulina, kortyzol, prolaktyna i somatotropina [5, 11, 18, 19]. Z kolei do spadku syntezy tego związku dochodzi w sytuacji wzrostu we krwi poziomu fosforanów, a także kalcytriolu i 24,25(OH)D3, czyli produktów drugiej hydroksylacji [10, 14, 18, 19]. Działanie witaminy D często opisuje się jako tzw. klasyczne, związane z regulacją homeostazy mineralnej, oraz nieklasyczne, niezwiązane z tą gospodarką i zachodzące z udziałem receptorów w tkankach innych niż dotyczących gospodarki mineralnej. Funkcje kalcytriolu w organizmie są konsekwencją jego łączenia się z receptorami dla witaminy D (vitamin D receptor – VDR), co dotyczy zarówno klasycznego, jak i nieklasycznego jej działania. Są one szeroko rozpowszechnione w różnych tkankach, podobnie jak enzymy warunkujące drugą hydroksylację do kalcytriolu, co przekłada się na wielokierunkowe działanie witaminy D. Głównym mechanizmem odpowiedzialnym za takie działanie kalcytriolu jest oddziaływanie genomowe poprzez bezpośrednie łączenie się z receptorami jądrowymi, co wpływa na procesy transkrypcji i reguluje ekspresję ok. 300 genów. W mniejszym stopniu kalcytriol działa pośrednio przez wiązanie się z receptorami zlokalizowanymi w błonach komórkowych. Dzięki temu dochodzi do aktywacji odpowiednich proteaz i kinaz oraz tworzenia prostaglandyn, odpowiedzialnych za niegenomowe działanie tego aktywnego metabolitu. Polega ono na aktywacji szlaków sygnałowych charakterystycznych dla danej tkanki docelowej. Pełna odpowiedź na poziomie genomu jest wolna i obecna po kilku godzinach lub dniach, a niegenomowa jest szybka i trwa kilka sekund lub minut [4, 6, 9, 11, 17]. Wiadomo, że przy przewlekłej niewydolności nerek, zwłaszcza w zaawansowanym stadium, na skutek utraty nefronów oraz postępującego włóknienia poziom kalcytriolu spada do wartości niewykrywalnych. Wynika z tego, że jeśli inne tkanki niż nerki wytwarzają tę formę aktywną, to nie jest ona uwalniana do układu krążenia, ale działa lokalnie w obrębie komórki, w której powstała, lub w komórkach sąsiadujących. Regulacja poziomu wytwarzania 1,25-(OH)2-D3 odbywa się wówczas na szczeblu lokalnym, w miejscu powstania i działania, niezależnie od ogólnoustrojowego układu zapewniającego homeostazę mineralną. Wyjątkową sytuacją są gruźlica i sarkoidoza, w których kalcytriol jest wydzielany do krążenia ogólnego z komórek układu immunologicznego [4, 6, 14–18]. Najczęstszym błędem jest postrzeganie jako witaminy D kalcytriolu, który stanowi formę hormonalną. Podobnie jest z innymi analogami lub metabolitami witaminy D, takimi jak alfakalcydiol czy parakalcytol, których podawanie należy uznać za leczenie hormonalne. Nie ma ono wpływu na stan zaopatrzenia organizmu w witaminę D, rozumiane jako stężenie kalcydiolu we krwi. Nie jest również alternatywą dla suplementacji klasyczną witaminą D. W leczeniu lub prewencji deficytu witaminy D stosuje się witaminę D2 i D3, Z kolei kalcydiol znacząco poprawia zaopatrzenie organizmu w witaminę D w sytuacji jej niedoboru towarzyszącego chorobom wątroby, cholestazie, powikłaniom leczenia przeciwpadaczkowego lub sterydami [7]. Poziom kalcydiolu we krwi jest markerem pokrycia zapotrzebowania na witaminę D. W badaniach na zwierzętach wykazano wzrost jego stężenia we krwi podczas suplementacji diety dużymi dawkami witaminy D3, przy utrzymującym się stałym poziomie dihydroksymetabolitu [9]. Kalcydiol wykazuje ok. dwu-, trzytygodniowy okres półtrwania, umożliwiający utrzymanie stosunkowo stałego stężenia w surowicy krwi, niezależnie od dawki spożytej witaminy D3 (cholekalcyferolu) [11, 19].POLECAMY Źródła W większych ilościach witamina D3 występuje w rybach morskich, olejach rybich (5–10 µg i > 10 µg/100 g), a w mniejszych (ok. 2 µg/100 g) w mięsie, podrobach, drobiu i przetworach mlecznych (tabela 1). Tabela 1. Zawartość witaminy D3 (μg) w 100 g niektórych produktów spożywczych Nazwa produktu Zawartość witaminy D3 (μg) Dorsz świeży 1,00 Łosoś/pstrąg tęczowy świeży 13,00 Makrela /karp/halibut (świeże 5,00 Śledź świeży 19,00 Tuńczyk świeży 7,20 Węgorz świeży 30,00 Masło śmietankowe/ekstra 0,72/0,76 Żółtko jaja kurzego/całe jajo 4,50/1,7 Wątróbka wołowa 1,1 Mleko 3,2% tłuszczu/jogurt naturalny 2% tłuszczu 0,03 Śmietana 18% tłuszczu 0,14 Margaryna miękka 80% tłuszczu 5 Ser biały półtłusty 0,09 Ser Cheddar pełnotłusty 0,26 Mięso z ud/piersi kurczaka bez skóry 0,5/0,0 Tabela 2. Zawartość witaminy K1 (μg) w 100 g niektórych produktów spożywczych Nazwa produktu Zawartość witaminy K1 (μg) Brokuły 146,7 Rzepa 568 Jarmuż 75,3 Kapusta 706 Szpinak 96,7 Sok marchewkowy 25,5 Kiwi 33,9–50,3 Awokado 15,7–27,0 Jagody 14,7–27,2 Jeżyny 14,7–25,1 Czerwone i zielone winogrona 13,8–18,1 Suszone figi 11,4–20,0 Suszone śliwki 51,1–68,1 Orzechy pinii 33,4–73,7 Orzechy nerkowca 19,4–64,3 Pistacje 10,1–15,1 Trudno pokryć zapotrzebowanie na witaminę D jedynie żywnością, nawet na poziomie zalecanym przez Instytut Żywności i Żywienia (IŻŻ), a jeszcze trudniej zgodnie z wytycznymi dotyczącymi suplementacji diety. W celu dostarczenia zalecanej dla osób dorosłych np. dawki 2000 (50 µg) należałoby spożyć ok. 166 kg mleka, 3,6 kg śmietany, 1 kg żółtek jaj, 5 kg dorsza lub – co może być bardziej realne – 260 g śledzia. Synteza skórna dostarcza 80–90% witaminy D zawartej w organizmie, choć muszą zostać zapewnione odpowiednie warunki, np. pora roku i czas przebywania na słońcu. Pod wpływem jednej dawki wywołującej rumień dochodzi do syntezy w skórze ok. 10 000–20 000 witaminy D [6, 8, 12, 25]. Warto w tym miejscu wspomnieć, że dostępne w Polsce solaria zazwyczaj nie posiadają lamp emitujących promieniowanie UVB. Lampy UVA, dostępne często w solariach, powodują rozpad witaminy D [4, 6]. Syntezę skórną ograniczają wiek > 65. stosowanie kremów z filtrami, ciemna karnacja, grubość pokrywy chmur i zanieczyszczenie powietrza [12]. Formami witaminy D dopuszczonymi do stosowania w suplementach diety są witamina D2 oraz D3, jednakże trudno spotkać na rynku polskim suplement z tą pierwszą formą [19]. Działanie Klasyczne działanie przejawia się w komórkach: jelita cienkiego, w których kalcytriol stymuluje resorpcję wapnia przy niskim i umiarkowanym jego spożyciu; z kolei gdy podaż tego pierwiastka przekracza 500 mg/dzień, dołącza się transport przez dyfuzję bierną, co zwiększa efektywność wchłaniania wapnia, a także fosforu (gdy jego podaż jest niska); nerek, w których kalcytriol stymuluje reabsorpcję wapnia i fosforu (gdy spada ich stężenie we krwi); tkanki kostnej, w której kalcytriol jest promotorem różnicowania się osteoblastów i odkładania wapnia w macierzy kostnej w warunkach, w których jego podaż w diecie jest dostateczna; w przypadku deficytu wapnia w pożywieniu w stosunku do potrzeb organizmu, kalcytriol pobudza osteoblasty do wytwarzania cytokin wzmagających resorpcję kości i mobilizuje z nich wapń, w celu zapewnienia jego odpowiedniego stężenia we krwi [1, 3, 17, 18, 20, 27]. Działanie nieklasyczne witaminy D dotyczy jej wpływu na komórki i tkanki niezwiązane z gospodarką wapniowo-fosforanową i ma związek z obecnością w wielu narządach receptorów dla witaminy D. Zakłada się, że suplementacja nią może prowadzić do działania plejotropowego (wielokierunkowego), które wywoła pozytywne skutki zdrowotne, dotyczące układu krążenia, nerwowego, immunologicznego i oddechowego. Ponadto badania prowadzone w ostatnich latach podkreślają jej możliwy udział w patogenezie chorób nowotworowych, endokrynologicznych oraz układu pokarmowego [18, 22, 24]. Do funkcji witaminy D, realizowanej za pomocą jej aktywnego metabolitu kalcytriolu, należy hamowanie nadmiernej proliferacji oraz stymulowanie różnicowania się komórek, w układzie krwiotwórczym, a także regulacja odpowiedzi immunologicznej [1, 17]. Niedobór Niedobór witaminy D stymuluje wydzielanie PTH przez przytarczyce, powodując wtórną nadczynność przytarczyc ze wzrostem resorpcji kości i zwiększone ryzyko krzywicy, osteomalacji i osteoporozy [1, 10]. We wszystkich grupach wiekowych niedobór witaminy D może powodować bóle kostne o różnym nasileniu i lokalizacji (najczęściej podudzia i stopy) i zwiększać ryzyko złamań. Krzywica i osteomalacja w zaawansowanym stadium może być stanem zagrażającym i objawiać się drgawkami hipokalcemicznymi, tężyczkowymi kurczami różnych grup mięśniowych, ciężkimi bólami kostnymi i znacznym osłabieniem mięśniowym oraz kardiomiopatią hipokalcemiczną skutkującą nawet niewydolnością krążenia. Z kolei u dzieci niedobory mogą prowadzić do zaburzeń rozwoju psychoruchowego i somatycznego, w tym niskorosłości [19]. Z wielu badań obserwacyjnych wynika, że deficyt witaminy D wiąże się z wieloma niekorzystnymi skutkami zdrowotnymi, nowotworami, chorobami układu krążenia oraz nerwowego, w tym depresją i chorobą Parkinsona. Jednocześnie niewiele jest danych, z których wynikałyby jednoznaczne korzyści z suplementacji. W przypadku wielu chorób nie można jednoznacznie stwierdzić, że niedobór witaminy D jest ich bezpośrednią przyczyną, czy to choroby prowadzą do spadku jej stężenia. Dane naukowe potwierdzające wpływ witaminy D na układy inne niż mięśniowo-szkieletowy są przedmiotem dyskusji [18]. Istnieje wiele wątpliwości dotyczących związku przyczynowo-skutkowego między niedoborem witaminy D a ryzykiem rozwoju wielu chorób. Jednakże w nowelizacji zasad suplementacji i leczenia witaminą D z 2018 r. w związku ze skalą problemu deficytu witaminy D w populacji ogólnej i u chorych rekomenduje się wdrożenie schematu profilaktyki i leczenia niedoboru witaminy D do codziennej praktyki lekarzy i dietetyków klinicznych. Z jednej strony wytyczne te podają, iż wynika to z wciąż publikowanych badań prezentujących potencjalne korzyści zdrowotne oraz znikome ryzyko wynikające z suplementacji [19]. Z drugiej strony nie oznacza to braku wątpliwości niektórych ekspertów dotyczących bezpieczeństwa stosowania suplementacji zarówno w wysokich, jak i mniejszych niż w rekomendowane dawkach [18, 51]. Klasyfikacja zakresów stężeń 25(OH)D3 Za najlepszy wskaźnik poziomu witaminy D w organizmie uważa się kalcydiol, z uwagi na długi okres półtrwania (ok. 2–3 tygodni) i wyższe wartości stężeń w porównaniu do metabolitu nerkowego. Pomiar kalcytriolu nie jest dobrym wskaźnikiem, ponieważ związek ten ma krótki okres półtrwania (6–8 godzin), a jego stężenie jest pod kontrolą wieloczynnikowej regulacji, w tym hormonalnej ( PTH) oraz stężenia wapnia i fosforu. Poza tym jego stężenie w przypadku niedoboru witaminy D może być zarówno w granicach normy, jak i podwyższone ( gruźlica, RZS, sarkoidoza, ciąża, niewydolność nerek). Z kolei w przypadku przedawkowania witaminy D poziom kalcytriolu może być w normie lub obniżony, co wskazuje na niewielką przydatność oznaczania tego metabolitu [12, 19, 25]. 0-10ng/ml: ciężki niedobór,> 10-20 ng/ml: znaczny niedobór,> 20-30 ng/ml: stężenie suboptymalne,> 30-50 ng/ml: wartości optymalne,> 50-100 ng/ml: stężenie wysokie, > 100 ng/ml: stężenie toksyczne [18]. Nadmiar Ciągła ekspozycja na promieniowanie UVB nie doprowadza do wytworzenia toksycznych stężeń witaminy D, ponieważ witamina ta ulega wówczas rozpadowi do nieaktywnych biologicznie metabolitów [11, 16]. Nadmiernej aktywności fizjologicznej witaminy D w postaci kalcytriolu zapobiega mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego. Nadmiar kalcytriolu hamuje nerkową 1-hydroksylazę i jednocześnie stymuluje aktywność 24-hydroksylazy, która zmniejsza uwalnianie PTH oraz inaktywuje kalcytriol i kalcydiol, powodując ich przekształcane do nieaktywnych metabolitów wydalanych z żółcią [8–10, 12, 13, 17, 19]. Objawy toksyczne związane z witaminą D obserwuje się bardzo rzadko. Dotyczą one hiperkalcemii, hiperkalciurii i mogą wystąpić przy podaży prowadzącej do osiągnięcia stężenia 150–200 ng/ml. Wyjątek stanowią osoby np. z idiopatyczną hiperkalcemią niemowląt, zespołem Williamsa-Beurena, chorobami ziarniakowymi i niektórymi chłoniakami lub z nadwrażliwością na witaminę D. Może ona wynikać z upośledzenia katabolizmu kalcydiolu i kalcytriolu lub z nadmiernej, niekontrolowanej przez sprzężenie zwrotne lokalnej i systemowej syntezy kalcytriolu. Stężenie 25(OH)D3 do 100 ng/ml jest bezpieczne w populacji ogólnej dzieci i dorosłych, a w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie ryzyko hiperkalcemii występuje > 80 ng/ml [19]. Objawami hiperkalcemii w ostrym zatruciu są splątanie, poliuria, wzmożone pragnienie, wymioty, anoreksja, osłabienie mięśni. Przewlekłe zatrucia prowadzą do kamicy nerkowej, odwapniania i bóli kości. Uwalnianie wapnia z kości powoduje odkładanie go w różnych narządach, w tym tętnicach (tzw. kalcyfikacja tkanek miękkich), a hiperkalcemia – zaburzenia rytmu serca [1, 13, 18]. Nie jest jasne, jakie dokładnie dawki prowadzą do toksyczności. W przypadku zaburzeń wchłaniania, np. w celiakii lub po gastrektomii, pacjenci mogą wymagać wysokich dawek, np. 10 000 –50 000 w leczeniu niedoboru witaminy D. Konieczna jest wówczas uważna kontrola w celu uniknięcia działań niepożądanych [18]. Ponadto istnieją choroby, które mogą prowadzić do działań niepożądanych przy stosowaniu zalecanych w populacji ogólnej dawek, np. sarkoidoza, gruźlica i idiopatyczna hiperkalcemia niemowląt. W randomizowanym badaniu opublikowanym w 2016 r. wykazano, iż wysokie dawki zwiększają ryzyko upadków. Dotyczyło to podaży raz w miesiącu dawki 60 000 D3, 24 000 D3 plus 24 000 D2 oraz 24 000 D3. Z kolei w innej analizie stwierdzono wzrost ryzyka upadków przy podaży domięśniowej raz w roku 500 000 witaminy D w porównaniu z grupą placebo [18]. Górny tolerowany poziom podaży witaminy D, ustalony przez European Food Safety Authority (EFSA), wynosi 1000 dla noworodków i niemowląt, 2000 dla dzieci w wieku 1–10 lat oraz 4000 dla młodzieży, dorosłych i seniorów [19, 21, 30]. W tym miejscu należy wspo... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? Roczną prenumeratę dwumiesięcznika Food Forum w wersji papierowej lub cyfrowej, Nielimitowany dostęp do pełnego archiwum czasopisma, Możliwość udziału w cyklicznych Konsultacjach Dietetycznych Online, Specjalne dodatki do czasopisma: Food Forum CASEBOOK... ...i wiele więcej! Sprawdź

Witamina D3 w płynie firmy Solgar umożliwia wszechstronną suplementację diety w ten wyjątkowy składnik o zasadniczym znaczeniu dla organizmu. Połowa kroplomierza (0,5 ml) zawiera 2500 IU (62,5 µg) naturalnej witaminy D3 gotowej do spożycia i przyswojenia przez organizm.

W przypadku kobiet wartość ta musi przekroczyć 200 mg/dobę, w przypadku mężczyzn 300 mg/dobę. Jednak nie tylko wysoki poziom 25 (OH)D jest powodem wystąpienia objawów zatrucia. Często pojawiają się również niejednoznaczne objawy kliniczne ze strony nerek — wielomocz i kamica, a także ze strony żołądkowo-jelitowej, układu

Witamina D wpływa na funkcjonowanie niemal całego organizmu człowieka. To bardzo ważny składnik zarówno dla dorosłych jak i dzieci. Nie mniej jednak ze względu na jej zbyt niską podaż w diecie oraz ograniczoną syntezę w skórze ponad połowa populacji ludzkiej cierpi na jej niedobór. Jakie działanie ma witamina D3? Jak właściwie ją dawkować i na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu? 1. Witamina D3 dla dorosłych – dlaczego jest tak ważna? 2. Witamina D3 na odporność 3. Niedobór witaminy D3 4. Jaką dawkę witaminy D3? 5. Witamina D3 - jaką najlepszą wybrać? Witamina D3 dla dorosłych – dlaczego jest tak ważna? Witamina D (kalcyferol), podobnie jak witaminy A, E i K, jest rozpuszczalna w tłuszczach. Naturalnie w organizmach zwierzęcych występuje forma zwana witaminą D3 (cholekaleferol). Dlatego witamina D a D3 są to nazwy często stosowane zamiennie. To właśnie witamina D3 pełni szereg ważnych funkcji w organizmie i jest formą aktywną. Przede wszystkim wpływa ona na prawidłową mineralizację tkanki kostnej. Zarówno poprzez regulację gospodarki wapniowo – fosforanowej jak i różnicowanie komórek kostnych. Dzięki temu witamina D chroni przed utratą masy kostnej, a co za tym idzie kości są bardziej gęste i znacznie trudniej ulegają złamaniom. Prawidłowy poziom witaminy D zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy typu II, ponieważ zapewnia ona właściwe funkcjonowanie komórek trzustki, które wydzielają insulinę. Zmniejsza również prawdopodobieństwo zachorowania na niektóre nowotwory, w tym jelita grubego, piersi i trzustki. Ponadto witamina D3 działa neuroprotekcyjnie i zapobiega rozwojowi wielu neurologicznych schorzeń neurodegeneracyjnych (choroba Parkinsona, Alzheimera). Wpływa również na ciśnienie tętnicze, układ sercowo – naczyniowy oraz odpornościowy. Jest regulatorem odpowiedzi immunologicznej. Dlatego jej prawidłowa ilość jest tak ważna w przebiegu schorzeń o podłożu autoimmunologicznym oraz alergicznym. Witamina D3 na odporność Zastanawiając się: witamina D3 - na co pomaga? Oprócz wpływu na układ kostny jest ona znana jako witamina wspierająca odporność. W większości komórek ludzkiego organizmu znajdują się jądrowe receptowy dla witaminy D (VDR). Aktywnie działający metabolit witaminy D – kalcytriol, wpływa na różnicowanie i wzrost komórek, ale również ich aktywność, co obserwuje się w przypadku cytokin przeciwzapalnych IL-4 i IL-5. Dużą liczbę receptorów dla witaminy D stwierdzono na komórkach układu immunologicznego, makrofagach i limfocytach. Dlatego też uznano, że witamina D3 bezpośrednio wpływa na procesy autoimmunologiczne i przeciwzapalne związane niemal z każdą infekcją. Stosowanie witaminy D3 jest zatem zalecane nie tylko w celach profilaktycznych dla zwiększenia odporności, ale również w trakcie trwania choroby. Niedobór witaminy D3 Chociaż znacznie częściej spotyka się problem niedoboru witaminy D również i jej nadmiar może nieść ze sobą konsekwencje zdrowotne. Objawia się on biegunką, utratą apetytu, zwiększonym uczuciem pragnieniem i wzmożoną diurezą, otępieniem, osłabieniem, a także wzrostem ryzyka zachorowania na kamicę pęcherzyka żółciowego oraz nerek. Nie mniej jednak to niedobór witaminy D3 stanowi problem znacznie większej ilości osób dorosłych. Spowodowany jest on głównie zbyt małą ilością witaminy D dostarczanej z pożywieniem oraz jej ograniczoną syntezą w zaopatrzenia organizmu w witaminę D określa się na podstawie stężenia 25-hydroksy witaminy D (25OHD - kalcyfediol) w surowicy krwi. Związek ten, będący jednym z metabolitów witaminy D3, ma znacznie dłuższy okres półtrwania oraz 1000-krotnie wyższe stężenie w surowicy krwi niż witamina D3 (cholekaleferol). Przyjmuje się, że jeśli poziom 25OHD oznaczony na podstawie próbki z krwi żylnej wynosi 20-30 ng/ml (50 - 75 nmol/l) jest on zbyt niski i wymagana jest zwiększona suplementacja. Wartości 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l) są uznawane natomiast za wynik prawidłowy. W takim wypadku uzupełnianie diety preparatami z witaminą D powinno zostać utrzymane na dotychczasowym poziomie i prowadzone głównie w okresie jesienno - zimowym. Jakie objawy niedoboru witaminy D3 powinny skłonić pacjenta do wizyty w gabinecie lekarskim i wykonania oznaczenia jej poziomu we krwi? bóle kostno – stawowe oraz mięśniowe – mające związek z postępującą osteoporozą i zwiększoną łamliwością kości, stany depresyjne – deficyt witaminy D ma znaczący wpływ na nastrój, nawracające infekcje – spadek odporności może mieć związek z niedoborem witaminy D w organizmie, insulinooporność, cukrzyca – zbyt niski poziom witaminy D stwierdza się wraz z brakiem wrażliwości tkanek na insulinę, a poza tym witamina D oddziałuje na funkcjonowanie komórek trzustkowych wydzielających insulinę, zaburzenia snu i przewlekłe zmęczenie – witamina D to jeden z tzw. neurosteroidów i wpływa na funkcjonowanie i rozwój mózgu; jej deficyt powoduje zatem zaburzenia koncentracji, problemy z pamięcią, trudności z zasypianiem i ilością snu, co potęguje przewlekłe zmęczenie. Jaką dawkę witaminy D3? Niedobór witaminy D3 u osób dorosłych w Polsce to niestety bardzo powszechny problem. W celu zwiększenia jej ilości w organizmie zaleca się wydłużenie czasu spędzanego na zewnątrz, aby uaktywnić syntezę w skórze witaminy D3. Witamina ta może być również dostarczana z pożywieniem. Skórne wytwarzanie witaminy D zależy od wielu czynników, szerokości geograficznej co wiąże się ze stopniem nasłonecznienia, pory roku i dnia, stopnia zanieczyszczenia powietrza, grubości warstwy chmur, karnacji, ilości tkanki tłuszczowej, wieku oraz powierzchni eksponowanej skóry. Witamina D3 gdzie występuje? Jej źródłem żywieniowym są tłuste ryby morskie, olej z wątroby wieloryba, tuńczyka, a także jajka, mleko i przetwory mleczne. Dieta dostarcza jedynie 10 – 20% dziennego zapotrzebowania na ten składnik. Dlatego tak istotna jest suplementacja witaminą D. Ile witaminy D3 dziennie? W celu uzupełnienia diety osoby dorosłe powinny stosować 800 – 2000 IU witaminy D3 w okresie od października do marca lub przez cały rok jeśli ekspozycja na słońce nie jest wystarczająca. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku osób otyłych, chorujących na cukrzycę oraz seniorów powyżej 70 – tego roku życia. Dla nich zalecana dzienna dawka to nawet 4000 IU. Ponadto witamina D3 na receptę przepisywana jest przez lekarzy, po wcześniejszym sprawdzeniu poziomu jej aktywnego metabolitu w osoczu krwi (25OHD - kalcyfediol), w stanach jej ciężkiego niedoboru lub w niektórych jednostkach chorobowych (osteoporoza, złamania kości). Witamina D3 bez recepty jest również rekomendowana dla kobiet w ciąży i matek karmiących w ilości 2000 IU na dobę. Utrzymujący się zbyt długo jej niski poziom zwiększa ryzyko rozwoju krzywicy, osteoporozy i próchnicy u matki i dziecka w późniejszych latach jego życia. Co więcej prowadzi do urodzenia malucha o niskiej masie kostnej oraz z większą skłonnością do infekcji. Może prowadzić również do dysfunkcji w przebiegu samej ciąży, stanu przedrzucawkowego, rozwoju cukrzycy i nadciśnienia. Witamina D3 jaka najlepsza dla dzieci? Przeczytaj artykuł: Witamina D3 dla dzieci – jak wybrać? Dobra witamina D3 to taka, która dostosowana jest do potrzeb pacjenta i jego zasobów finansowych. Preparat musi być też dobrej jakości. Warto sięgać po witaminę D3 – lek bądź suplement diety, które posiadają badania potwierdzające ich jakość. W celu zwiększenia przyswajalności witaminy D3 dobrze gdy jest ona zawieszona w oleju spożywczym, który nie jest zbytnio wrażliwy na czynniki zewnętrzne i zapewnia stabilność każdej pojedynczej dawki preparatu przez cały okres jego stosowania. Do tego typu suplementów diety należy marka ApoD3. Witamina D3 w kapsułkach może poszczycić się jakością potwierdzoną badaniem przeprowadzonym przez Narodowy Instytut Leków. Testy potwierdziły stabilność i powtarzalność każdej dawki przez cały okres ważności produktu. ApoD3 dla dorosłych to małe, łatwe do połknięcia kapsułki w dawkach 1000, 2000 oraz 4000 IU witaminy D3. Dodatek stanowi olej słonecznikowy zwiększający jej przyswajalność. Bez względu na to czy chodzi o lek czy suplement diety witamina D3 powinna być stosowana po wysokotłuszczowym posiłku lub w jego trakcie, najlepiej raz dziennie. Takie dawkowanie witaminy D związane jest z jej właściwościami. Witamina D3 należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Dlatego też jej przyswajalność z preparatów wielowitaminowych nie jest zbyt wysoka. Najlepiej kiedy stanowi ona pojedynczy składnik leku bądź suplementu lub połączona jest ze składnikiem, który ma podobne właściwości. Witamina D3 najczęściej łączona jest z K2, np. ApoD3 + K2. Takie połączenie rekomendowane jest głównie dla seniorów po 65 – tym roku życia, kiedy to zachodzi największe ryzyko rozwoju osteoporozy. Witamina D3 znana jako „witamina słońca” lub „witamina życia” jest bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania niemal całego organizmu ludzkiego. Ze względu na szerokość geograficzną w jakiej występuje Polska i niskie nasłonecznienie w okresie jesienno – zimowym, a także dietę ubogą w składniki zawierające najwięcej witaminy D czyli tłuste ryby morskie oraz pojawiający się coraz częściej wśród dorosłych i dzieci problem otyłości suplementacja witaminą D jest rekomendowana niemal dla każdego obywatela naszego kraju w dawkach dostosowanych do jego wieku i stanu zdrowia. Warto sięgać po przebadane i dobrej jakości preparaty, które regularnie stosowane podwyższają stężenie aktywnych metabolitów witaminy D w osoczu krwi. Co można łatwo zweryfikować za pomocą badania laboratoryjnego. Bibliografia: Grafka A. i inni; Rola witaminy D w organizmie; Diagnostyka Laboratoryjna 2019; 55(1): 55-60 [dostęp online]. Buczkowski K. i inni; Wytyczne dla lekarzy rodzinnych dotyczące suplementacji witaminy D; Forum Medycyny Rodzinnej 2013, tom 7, nr 2, 55–58 [dostęp online]. Narodowy Instytut Leków, Zakład Biochemii i Biofarmaceutyków, Raport BR-0031-19 z dn. r. [dostęp online]. Lipińska-Opałka A. i inni; Niedobory witaminy D a przebieg zakażenia SARS-CoV-2; Pediatria Medycyna Rodzinna 2021, 17 (1), p. 17–21 [dostęp online].

witamina d dla dorosłych forum